De Juristen-editie
AI in het recht, scherp en nuchter: wat het je vak oplevert, en waar je beroepsregels een grens trekken. Het AI-nieuws van die week, in klare taal.
Deze week regels die je direct raken: Europa gaat handhaven, een Duitse rechter tikt Google op de vingers, en er komen tools bij die hun bron laten zien.
EU AI Act: de handhaving begint op 2 augustus 2026
Vanaf begin augustus gelden de hoofdregels, met echte toezichthouders en hoge boetes.
Op 2 augustus 2026 treden de belangrijkste regels van de EU AI Act in werking. Nationale toezichthouders gaan dan actief handhaven. Er komen transparantieplichten (Artikel 50) en strenge eisen voor hoog-risico systemen, bijvoorbeeld in werving, kredietbeoordeling, onderwijs en zorg. Die eisen zijn onder meer een verplichte risicobeoordeling, menselijk toezicht en technische documentatie. Boetes kunnen oplopen tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde jaaromzet. Via het Digital Omnibus-akkoord van 7 mei 2026 zijn sommige deadlines voor bestaande systemen verschoven naar december 2026.
Achtergrond voor abonneesAbonnees lezen bij elk bericht de achtergrond, in klare taal.
Een laag dieper uitleg bij ieder verhaal. Rustig geschreven, zonder jargon.
Schrijf je in →Voor jou is dit geen ver-van-je-bed-verhaal. Scholen, ROC's en universiteiten moeten vóór 2 augustus 2026 hun AI-toolinventaris op orde hebben, denk aan proctoring, plagiaatcheckers en leeranalytics. Zorgorganisaties die hoog-risico AI gebruiken, moeten die per die datum registreren in de Europese database voor hoog-risico AI-systemen. Werk je voor of adviseer je zo'n organisatie? Breng dan nu in kaart welke AI-systemen er draaien en in welke risicocategorie ze vallen. Onthoud: deze nieuwsbrief helpt je bijblijven, maar levert geen opleidingspunten op. Die verdien je alleen met erkende cursussen.
Rechtbank München: Google aansprakelijk voor foutieve AI-overzichten
De Rechtbank München oordeelde dat Google aansprakelijk is voor onjuiste uitspraken in haar AI-overzichten (AI Overviews). Twee Duitse uitgevers werden daarin ten onrechte met fraude in verband gebracht. Volgens de rechter is Google geen passief doorgeefluik maar een actieve uitgever die via AI informatie structureert en eigen conclusies trekt. Daarmee vervalt het beroep op de aansprakelijkheidsvrijstelling van de Digital Services Act.
Achtergrond voor abonnees
EU AI Act verbiedt per december 2026 'nudifier'-apps en deepfake-intiem materiaal
Het Omnibus-akkoord van 7 mei 2026 breidt de lijst met verboden AI-toepassingen uit; formele aanname wordt in juli 2026 verwacht. Vanaf 2 december 2026 zijn AI-systemen verboden die zonder toestemming seksueel expliciete deepfakes of kinderpornografisch materiaal maken. Overtreders riskeren boetes tot 35 miljoen euro of 7% van de wereldwijde omzet. De maatregel volgt op een rechtbankverbod in Amsterdam tegen platform Grok/X.
Achtergrond voor abonneesNederland regelt nationaal toezicht op de AI-verordening
Staatssecretaris Aerdts bracht het wetsvoorstel voor de Nederlandse uitvoeringswet EU AI-verordening in internetconsultatie. De wet regelt welke nationale toezichthouders (zoals AP, ACM en sectorale autoriteiten) toezien op naleving van de EU AI Act. De consultatie liep tot 1 juni 2026. Het kabinet wil een robuust toezichtstelsel dat innovatieruimte laat maar duidelijke regels stelt.
Achtergrond voor abonnees
Microsoft 365 Copilot krijgt 'deep citations': verwijzing naar de exacte passage
Microsoft rolde in juni 2026 'deep citations' uit in Copilot. In plaats van naar een heel bestand te verwijzen, linkt Copilot nu naar de specifieke passage in een Word- of PowerPoint-document waarop een antwoord berust. Binnenkort volgen ook vergaderingen, webpagina's en pdf-bestanden. Zo kun je de betrouwbaarheid van een antwoord direct bij de bron controleren.
Achtergrond voor abonneesClaude van Anthropic nu ook in Microsoft 365 Copilot
Tussen 2 en 16 juni 2026 rolde Microsoft het model Claude van Anthropic uit als alternatief in Copilot Chat, op Windows, iOS, Android, Mac en web. Je kunt Claude kiezen voor complexe documentanalyse, gestructureerde teksten en uitgebreide meerstappenplannen. Het is voor het eerst dat Microsoft 365 Copilot een keuze tussen meerdere grote AI-modellen binnen één werkomgeving biedt.
Achtergrond voor abonneesDeepfake-fraude en CEO-imitatie groeien snel
Criminelen maken in 2026 steeds vaker hyperrealistische video's en stemklonen om medewerkers geld te laten overmaken of data te laten delen. De techniek wordt gebruikt bij CEO-fraude, nep-facturen, identiteitsdiefstal en verzekeringsfraude. In 2024 werden al bijna 10.000 gevallen van AI-gestuurde verzekeringsfraude geconstateerd, goed voor 100 miljoen euro schade. Tips: bel bij een onverwacht betaalverzoek altijd terug via een officieel nummer en let op onnatuurlijke oogbewegingen of lipsync-fouten.
Achtergrond voor abonneesMicrosoft 365 Copilot zet watermerken op AI-video en -audio
Tussen 17 juni en 1 juli 2026 introduceerde Microsoft de mogelijkheid om automatisch watermerken toe te voegen aan video- en audiocontent die met Copilot is gemaakt of bewerkt. Organisaties kunnen via een beleidsinstelling zichtbare of hoorbare watermerken aanzetten. De maatregel vergroot de transparantie en helpt voorkomen dat AI-content ten onrechte als echt wordt gezien, mede in lijn met de EU AI Act per augustus 2026.
Achtergrond voor abonneesAI is geen juridische databank en ook geen denkend wezen. Het is software die patronen heeft geleerd uit enorme hoeveelheden tekst: wetten, uitspraken, contracten, websites. Het "weet" niet wat recht is. Het voorspelt welk woord waarschijnlijk volgt. Daarom schrijft het vlot juridisch klinkende taal, maar kan het net zo overtuigend een arrest verzinnen dat niet bestaat. Zie het verschil met jou: jij weet of een bron klopt, de AI gokt wat het meest voorkomt. Die ene eigenschap verklaart bijna alle kansen én risico's van AI in jouw vak.
Doe ditStel een AI-assistent deze week één feitelijke juridische vraag uit je eigen rechtsgebied waarvan jij het antwoord al kent. Kijk hoe overtuigend het klinkt, en let erop of een genoemde uitspraak of artikel echt bestaat.
AI en techniek, in klare taal.
Dit is de Juristen-editie. Abonnees lezen bij elk bericht de achtergrond, in klare taal.
Inschrijven · Archief
inklaretaal · Amsterdam · © 2026