HR-editie

De Autoriteit Persoonsgegevens heeft Uber een boete gegeven van meer dan 800 miljoen euro. De reden: Uber zette chauffeurs volledig automatisch uit het systeem, zonder dat een mens ernaar keek. Het is een van de grootste AVG-boetes ooit voor geautomatiseerde besluiten. Voor HR is dit geen taxi-nieuws. Het gaat over de kern van jouw vak: een besluit dat iemands werk en inkomen raakt, genomen door software. Bij Uber ging het om deactiveren, bij jou gaat het om afwijzen, beoordelen, sanctioneren of een contract niet verlengen. De toezichthouder maakt duidelijk dat het niet gaat om de vraag of de uitkomst klopte, maar of er een mens tussenzat. Dat maakt dit een bruikbaar argument richting directie en ondernemingsraad. Een boete van deze omvang overtuigt sterker dan elke waarschuwing over toekomstige regels. Het gaat bovendien om de Nederlandse toezichthouder, niet om iets uit Brussel of de Verenigde Staten. Zet deze week op papier welke systemen in jullie HR-keten een besluit nemen dat een mens niet meer bekijkt, en wie daarvoor tekent. Het gevoelige punt zit in het woord "volledig". Een tool die een voorstel doet en een mens die akkoord geeft, is iets anders dan een tool die zelf de knop omzet. In de praktijk vervaagt dat verschil snel. Als een systeem honderd signalen per week afgeeft en de medewerker klikt ze allemaal door, is er formeel toezicht, maar feitelijk niet. Toezicht telt pas als degene die tekent de gegevens ziet, de uitkomst kan veranderen en daar ook tijd voor heeft. Dat is precies wat een toezichthouder achteraf nakijkt: niet het vinkje in het proces, maar of er een echte beoordeling achter zat. De verleiding is nu om overal een menselijke goedkeuring in te bouwen. Dat klinkt veilig, maar het levert vaak schijnzekerheid op: mensen die stempelen zonder te kijken, en een proces dat trager wordt zonder veiliger te worden. Beter is onderscheid maken naar gevolg. Een besluit dat je makkelijk terugdraait, zoals een uitnodiging inplannen, mag lichter gecontroleerd worden. Een besluit met gevolgen voor iemands inkomen of loopbaan hoort altijd bij een mens die zijn afweging kan uitleggen. Let ook op de gegevenskant: om achteraf te kunnen verantwoorden waarom iemand afviel, moet je iets vastleggen, en dat vastleggen raakt weer de privacy van kandidaten en medewerkers. Bespreek dat vooraf met je privacyfunctionaris.

Bron →