AI in klare taal-editie
ChatGPT gaat van alleen tekst naar schermen waarmee je meteen iets kunt doen.
ChatGPT maakt antwoorden nu met grafieken en hulpmiddelen
GPT-6 maakt antwoorden levendiger, maar controleren blijft jouw werk.
OpenAI begon op 7 oktober met de uitrol van GPT-6 in ChatGPT. Betalende gebruikers kregen eerst GPT-6 Sol. Een dag later kregen gebruikers van de gratis versie en van het Go-abonnement het kleinere GPT-6 Luna. De nieuwe functie Intelligent UI laat ChatGPT antwoorden maken met grafieken, knoppen, formulieren en diagrammen. Ook kan het kleine hulpmiddelen tonen, zoals een rekenmachine of een kostenverdeler. Een antwoord op een werkvraag kan dus meteen een invulscherm of een berekening bevatten. Je krijgt dan niet alleen tekst. Het model begint ook al te antwoorden terwijl het nog nadenkt. Bij vragen waarvoor ChatGPT op internet zoekt, is de wachttijd daardoor 44 procent korter dan bij GPT-5.6 Instant. Dat zegt OpenAI. Bij Enterprise, een van de zakelijke versies, bepalen beheerders of de functie aanstaat. Op het web zet jij de beelden uit bij de instelling 'Layout and visuals'. Je kunt de functie eerst uitproberen met een werkvraag die niet gevoelig is. ChatGPT kiest soms zelf een vorm die bij het antwoord past. Een berekening kan verschijnen als hulpmiddel, informatie als grafiek. Zo hoef jij minder tekst zelf over te zetten. De vorm maakt een antwoord alleen niet vanzelf juist. Door het snellere antwoord en de handige vorm kan het werk vlotter lijken. Een verzorgde grafiek kan ook meer zekerheid uitstralen dan de informatie verdient. Voor een besluit over jouw werk blijft een eigen blik op de cijfers en aannames dus nodig. Enterprise-beheerders kunnen de functie ook uitzetten. Niet iedereen ziet dus hetzelfde.
Achtergrond voor abonneesChatGPT kan werkantwoorden nu laten zien met grafieken, formulieren en kleine hulpmiddelen. Dat kan tijd besparen. Een duidelijke grafiek is alleen niet vanzelf juist. Het kan helpen om de cijfers en aannames even na te lopen voordat je een antwoord deelt.
OpenAI geeft ChatGPT-tekst in de EU een watermerk
OpenAI voert in de EU een onzichtbaar watermerk in voor tekst uit ChatGPT en Codex, een andere tool van OpenAI. De techniek heet textGrain. Die stuurt de woordkeuze zo dat een detector het patroon kan herkennen. Een detector is een programma dat zo'n patroon opspoort. De uitrol duurt de komende weken. Hij geldt voor gebruikers van alle abonnementen die ervoor in aanmerking komen. Bij de API staat het watermerk wereldwijd standaard uit. De API is de koppeling waarmee bedrijven OpenAI in hun eigen software gebruiken. Klanten kunnen het watermerk daar wel aanzetten. Volgens OpenAI blijft het watermerk heel als je tekst kopieert en plakt. Bewerken maakt het minder betrouwbaar. Verandert een kwart van de woorden, dan daalt de herkenning van bijna 100 naar minder dan 20 procent. Voorlopig kunnen alleen goedgekeurde onderzoekers en organisaties de detector gebruiken. Ontbreekt het watermerk, dan bewijst dat dus niet dat een mens de tekst schreef. Misschien is dit een goed moment om na te gaan hoe jouw organisatie omgaat met AI-teksten die naar buiten gaan. TextGrain past de woordkeuze heel licht aan. Een detector zoekt daarna naar dat patroon. De lezer ziet dus geen label. Kopiëren en plakken laat het patroon volgens OpenAI heel. Aanpassen kan het wel grotendeels verstoren. Het watermerk kan helpen herkennen dat AI een tekst maakte. Het is alleen geen sluitend bewijs. De detector is niet voor iedereen beschikbaar, en bewerken verzwakt de herkenning sterk. Als enige controle op waar een tekst vandaan komt, is het watermerk daarom te zwak.
Achtergrond voor abonneesGoogle vervangt Gems stap voor stap door herbruikbare skills
Google begon op 5 oktober met de uitrol van skills in Gemini en Workspace. Een skill is een instructie die je opnieuw kunt gebruiken. Je zet die in voor opdrachten in de Gemini-app en de meeste Workspace-apps. De uitrol naar Workspace-gebruikers duurt de komende weken. Uiteindelijk vervangen skills de Gems. Met een Gem stemde je Gemini eerder af op bepaalde taken. Heb jij al een Gem, bijvoorbeeld voor een vast rapport of klantantwoord? Dan is het verstandig om die later opnieuw op te zetten als skill. Een skill bewaart instructies. Zo hoef je ze niet bij elke opdracht opnieuw te schrijven. Gemini kan dezelfde werkwijze dan bij meerdere opdrachten gebruiken. Dat scheelt herhaalwerk. De opgeslagen instructie werkt wel mee in elk antwoord waarbij je de skill gebruikt. Een fout in die instructie kan dus in meerdere opdrachten terugkomen.
Achtergrond voor abonnees
Een op de vijf betaalt zelf voor een AI-abonnement voor werk
Een op de vijf ondervraagden betaalt zelf voor een AI-abonnement dat ze op het werk gebruiken. Dat blijkt uit de IT-Indicator 2026 van Aces Direct. Slechts 43 procent zegt dat de organisatie duidelijke regels heeft voor AI-gebruik. Het artikel waarschuwt voor de risico's van hulpmiddelen die niet zijn goedgekeurd. Dat geldt ook voor het invoeren van bedrijfsinformatie. Werk jij met klantgegevens? Dan kun je jouw leidinggevende vragen welke AI-diensten en welke informatie zijn toegestaan. Wie zelf betaalt, werkt misschien buiten de afgesproken werkomgeving. Bedrijfsinformatie kan dan in een chatbot belanden. De organisatie weet dan niet welke dienst is gebruikt. Het onderzoek laat zien dat eigen gebruik en duidelijke werkregels niet altijd samengaan. De cijfers komen uit een onderzoek van Aces Direct. Het artikel is partnercontent, dus betaalde inhoud. De cijfers zeggen niet hoeveel mensen gevoelige informatie invoeren. Ze zeggen ook niet wat daarvan de gevolgen zijn. Ze laten vooral zien dat de afspraken vaak niet duidelijk zijn. Ze bewijzen niet dat elk eigen abonnement onveilig is.
Achtergrond voor abonneesDe AP bereidt toezicht op AI voor, maar heeft nog geen bevoegdheid
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) meldde op 9 oktober dat een nieuwe afdeling, de directie TCA, het toezicht op AI voorbereidt. Het gaat om toezicht volgens de AI-verordening. Dat is de Europese wet over AI. De AP is nog niet officieel aangewezen als toezichthouder voor deze taken. Eerst moet de Nederlandse uitvoeringswet ingaan. Die wet regelt hoe Nederland de Europese regels uitvoert. Volgens de AP zijn sommige toepassingen intussen al verboden. Ook gelden er al regels om open te zijn over inhoud die AI heeft gemaakt. Vanaf 2 december geldt volgens het bericht nog een verbod. Het gaat om AI waarmee mensen zonder toestemming virtueel worden uitgekleed. Je kunt in jouw organisatie vragen wie de AI-afspraken bijhoudt en bij wie je terechtkunt met vragen. De nieuwe directie bereidt toezicht voor. Daarmee heeft ze nog geen officiële bevoegdheid. De AP krijgt de taken voor toezicht op de markt pas als de Nederlandse uitvoeringswet geldt. Intussen werkt de AP wel aan toezicht en samenwerking. Samen met de RDI (Rijksinspectie Digitale Infrastructuur) werkt ze aan een coördinatiecentrum en een AI-sandbox. Dat is een veilige plek om AI te testen. De regels gelden dus al. Alleen heeft de AP nog niet de bevoegdheden van een officiële toezichthouder.
Achtergrond voor abonnees
Zeven op de tien marketeers gebruiken AI
Voor het Data-Driven Marketing Onderzoek 2026 ondervroeg DDMA 436 Nederlandse marketeers en 89 ondervraagden van DDMA. Van hen gebruikt 70 procent AI voor marketingwerk. Tweederde verwacht dat AI hun functie binnen drie jaar sterk verandert. Als belangrijke kwaliteiten noemen ze communicatie, samenwerken, creativiteit en strategisch denken. Die noemen ze vaker dan kennis van AI. Bijna de helft zegt dat marketing en IT nauw samenwerken. Het onderzoek gaat over marketeers. Misschien is het interessant om in jouw team te vragen welke vaste taken al hulp krijgen van AI. De cijfers gaan over het huidige gebruik en over verwachtingen voor de komende drie jaar. Het gebruik is gemeten. De verandering van functies is nog een verwachting. De cijfers komen van marketeers en ondervraagden van DDMA, niet van alle werkenden. Verwachten dat functies veranderen, bewijst niet dat een bepaalde baan verdwijnt. De cijfers zeggen daarom vooral iets over dit vakgebied. Ze voorspellen niets over jouw eigen functie.
Achtergrond voor abonneesTopmannen van AI-bedrijven oefenen in stilte voor 'de dag na een AI-ramp'
Axios bracht op vrijdag 9 oktober een bericht over bestuurders van Anthropic, OpenAI en andere AI-bedrijven. Volgens Axios oefenen zij achter gesloten deuren voor een grote ramp waarbij AI betrokken is. Ze oefenen hoe ze dan reageren op de boosheid van het publiek en van politici. Fox News meldt dat dezelfde groepen rekening houden met een 'grootschalig incident' in 2027. AI-systemen zouden dan de toegang tot geldzaken of internet kunnen blokkeren. Zelfs stroom en water zouden geraakt kunnen worden. Volgens het bericht laat dit zien hoe serieus de sector zichzelf nu neemt. Tegelijk zijn er in de VS weinig regels.
Achtergrond voor abonneesWiskundigen hebben kritiek op OpenAI-publicatie van meer dan 700 bewijzen
Op 6 oktober publiceerde OpenAI meer dan 700 manuscripten. Dat zijn onderzoeksteksten. Die zouden oplossingen bevatten voor bekende wiskundeproblemen. De Association for Human Mathematics reageerde via een blog van Terence Tao. De organisatie zegt dat wiskundigen hier niet om hebben gevraagd. Ze roept collega's op niet meer met OpenAI samen te werken. Ze noemt de publicatie een 'demonstratie van macht' en geen wetenschap. Andere wiskundigen hebben de claims van OpenAI nog niet gecontroleerd.
Achtergrond voor abonneesAI en techniek, in klare taal.
Dit is jouw AI in klare taal-editie.
Mijn inklaretaal
inklaretaal · Amsterdam · © 2026