Juristen-editie
AI-tekst krijgt een herkenbaar patroon. Dat patroon kan verdwijnen als iemand de tekst bewerkt.
Een watermerk helpt AI-tekst herkennen, maar bewijst niet wie schreef
OpenAI geeft tekst uit ChatGPT en Codex een onzichtbaar merkteken. Ontbreekt dat merkteken, dan bewijst dat niet dat een mens de tekst schreef.
OpenAI zet een onzichtbaar watermerk in tekst uit ChatGPT en Codex. Dat geldt voor gebruikers in de EU. De techniek heet textGrain. In de komende weken komt die beschikbaar voor gebruikers die ervoor in aanmerking komen, bij alle abonnementen. Met het watermerk kan een detector AI-tekst herkennen. Een detector is een programma dat de tekst op dat merkteken controleert. Volgens OpenAI blijft het merkteken bewaard als je de tekst kopieert en plakt.
Moet jij beoordelen waar een tekst vandaan komt? Dan kan het watermerk helpen. Het is een aanwijzing, geen sluitend bewijs. OpenAI zegt dat de herkenning sterk afneemt als iemand woorden verandert. De detector is voorlopig alleen beschikbaar voor goedgekeurde onderzoekers en organisaties.
OpenAI doet dit om te voldoen aan de Europese regels voor transparantie. Dat zijn regels over openheid bij het gebruik van AI. Ze gelden sinds 2 augustus 2026. Voor systemen die al op de markt waren, is de volgende deadline 2 december 2026. Zo wordt het in Europa steeds vaker mogelijk om na te gaan of een tekst van AI komt. Feiten, bronnen en context blijven daarnaast gewoon nodig.
TextGrain stuurt de woordkeuze van het model een klein beetje. Het model is het computerprogramma achter ChatGPT en Codex. Zo ontstaat een patroon dat een detector kan herkennen, ook na kopiëren en plakken. De lezer ziet dat patroon niet. Volgens OpenAI herkent de detector het bijna altijd als niemand de tekst heeft aangepast. Verandert iemand een kwart van de woorden? Dan zakt de herkenning tot onder de 20 procent.
Het watermerk helpt om tekst als AI-tekst te herkennen. Het bewijst niet wie de tekst schreef of hoe die is gebruikt. De detector is nog niet voor iedereen beschikbaar. Bewerken kan het patroon grotendeels verstoren. Een uitslag van een detector is daarom op zichzelf geen basis voor een juridische conclusie. Ook als het merkteken ontbreekt, bewijst dat niet dat een mens de tekst schreef.
Achtergrond voor abonneesEen watermerk kan helpen om tekst uit ChatGPT en Codex te herkennen. Het bewijst alleen niet wie de tekst schreef. Bewerken kan het patroon verstoren, en de detector is nog niet voor iedereen beschikbaar. Bij ander AI-nieuws van deze week speelt een vergelijkbare vraag: wat geldt al, wat gaat later in, en wat is alleen een signaal? Dat onderscheid kan helpen als jij een organisatie adviseert.
HR-AI krijgt uitstel, maar regels over openheid en verboden blijven gelden
De AI Omnibus geldt sinds 27 juli. Dat is een wijziging van de Europese AI-regels. Hij verplaatst de start van de plichten voor hoog-risico-AI van 2 augustus 2026 naar 2 december 2027. Hoog-risico-AI is AI die volgens de wet grote gevolgen voor mensen kan hebben. Daaronder vallen systemen voor werving en voor het beoordelen van personeel. Transparantieplichten en verboden toepassingen blijven gelden. Transparantieplichten zijn regels die zeggen dat je open moet zijn over het gebruik van AI. Op 2 december 2026 gaat ook een nieuw verbod in. Dat verbod geldt voor AI die zonder toestemming intieme beelden maakt. Uitstel betekent niet dat een organisatie niets hoeft te doen. Regels die al gelden, blijven gelden. AI voor werving blijft in de groep met hoog risico. Organisaties krijgen extra tijd voor de zwaarste plichten. De voorbereiding hoeven ze niet stil te leggen. Het kan helpen om nu al na te gaan welke regels gelden voor het systeem dat jouw organisatie gebruikt. De wijziging verplaatst alleen de startdatum van de plichten voor hoog-risico-AI. Andere regels blijven gelden, zoals regels over transparantie en verboden gebruik. Verschillende plichten kunnen dus naast elkaar gelden, elk met een eigen datum. Het uitstel schort daarom niet alle plichten op.
Achtergrond voor abonneesDit is een voorproefje.
Abonnees lezen de hele Juristen-editie: alle verhalen, en bij elk de achtergrond in klare taal.
Schrijf je in →Nog niet zover? Lees eerst de gratis brief →
AI en techniek, in klare taal.
Dit is de Juristen-editie. Abonnees lezen bij elk bericht de achtergrond, in klare taal.
Inschrijven
inklaretaal · Amsterdam · © 2026