De Onderwijs-editie
AI die je werkdruk verlicht, terwijl jij grip houdt op eerlijk toetsen. Dit is een echte editie van 1 september 2026, op niveau Praktisch, in klare taal.
Deze week draait het om nakijken en toetsen: waar mag AI wél helpen, en waar houdt de wet je tegen?
Nakijken met AI mag, maar niet bij het centraal examen (en nooit met namen erin)
De VO-raad trekt een harde grens: AI-nakijktools blijven weg van de centrale examens, en jij blijft altijd verantwoordelijk voor het cijfer.
De VO-raad is duidelijk: gebruik geen AI-nakijktools bij centrale examens. Voor elk vak gelden wettelijke correctievoorschriften die de docent-corrector zelf moet volgen. Let ook op de privacy: antwoorden van leerlingen zijn persoonsgegevens, ook als je namen weglaat. Je mag alleen werken met een AI-aanbieder die aantoonbaar aan de AVG voldoet en een verwerkersovereenkomst heeft getekend.
Bij centrale examens gebruik je geen AI-nakijktools: de wet en de AVG laten dat niet toe. Bij schooltoetsen mag het wel, maar controleer altijd zelf het resultaat. Vraag je leerlingen bij het profielwerkstuk om een AI-verantwoording toe te voegen: dat scheelt detectiewerk achteraf en maakt gebruik bespreekbaar. Gebruik je Microsoft 365 of Google Workspace? Dan kun je nu sneller een eerste opzet van lesmateriaal of quizvragen laten genereren, maar lees het altijd na. En check welke AI-systemen op jouw school als hoog-risico gelden onder de EU AI Act: dat is sinds 2 augustus 2026 verplicht.
Cito test nakijk-AI 'Checkmate' op open vragen: sneller, maar je verliest inzicht
CitoLab oefent met Checkmate, een AI die open toetsvragen nakijkt zodat docenten sneller klaar zijn. Verschillende docenten testen het nu. Bij goede resultaten volgt een bredere uitrol. Er zijn al commerciële tools: ToetsTester draait op ongeveer 15 scholen, Kwizl op ongeveer 45. Lees meer →
Turnitin-detectie blijft omstreden: strak schrijvende leerlingen krijgen vals label
Studentenadvocaten signaleren dat de AI-detectie in Turnitin onbetrouwbaar is. Leerlingen met een strakke, formele schrijfstijl worden regelmatig onterecht als AI-gebruiker aangemerkt. De interpretatie van het rapport ligt altijd bij de docent of examencommissie. Lees meer →
Handleiding Profielwerkstuk 2026-2027: verplichte AI-verantwoording als bijlage
In de nieuwe handleiding moeten leerlingen voortaan een AI-verantwoording toevoegen. Daarin beschrijven ze hoe ze AI gebruikten, met twee concrete voorbeeldprompts en wat ze daarmee deden. De docent krijgt een rol als mede-onderzoeker en gaat tijdens de begeleiding in gesprek over verantwoord gebruik. Lees meer →
EU AI Act voor scholen nu volledig van kracht: emotieherkenning verboden
Sinds 2 augustus 2026 gelden alle hoog-risicoverplichtingen uit de EU AI Act ook voor scholen. Het gaat om risicobeheer, datakwaliteit, logging, menselijk toezicht, transparantie en een AI-register. Emotieherkenning via webcam, bijvoorbeeld om stress of concentratie te meten, is volledig verboden in het onderwijs. Dat geldt ook met toestemming van de leerling. Lees meer →
SIVON publiceert AI-toetsingskader voor scholen (versie 1.0)
SIVON heeft een praktisch stappenplan uitgebracht. Daarmee kunnen schoolbesturen en leveranciers beoordelen of een AI-systeem onder de EU AI-verordening valt en welke risicoklasse geldt. Het kader richt zich op educatieve AI in software voor scholen. Algemene generatieve AI valt buiten de scope, tenzij die als educatieve AI wordt ingezet. Lees meer →
Raad van State: AI in een scriptie is niet altijd fraude
De hoogste onderwijsrechter deed drie recente uitspraken over AI-gebruik in scripties. In één zaak werd een student met AI-verzonnen bronnen toch vrijgesproken, omdat de universiteit onvoldoende bewijs aanvoerde. Twee andere studenten kregen geen genade, onder meer omdat ze geen verplichte AI-verklaring hadden toegevoegd. Lees meer →
Microsoft vernieuwt Copilot Notebooks voor docenten
De zomerupdates 2026 voegen vernieuwde Copilot Notebooks toe aan Microsoft 365. Ze zijn bedoeld als digitaal werkblok voor docenten. Je kunt er sneller lesplannen mee genereren, differentiëren in lesmateriaal en complexe concepten vertalen naar toegankelijke opdrachten. Het doel is tijd besparen op administratief werk. Lees meer →
Google Forms krijgt AI-quizgenerator via 'Help me create'
In de augustus-update van Google Workspace kreeg Forms een AI-quizgenerator. Via 'Help me create' laat je een eerste opzet van een quiz maken. Google Meet voegt bij automatische notulen nu ook schermafbeeldingen van gepresenteerde dia's toe, zodat de visuele context bewaard blijft. Lees meer →
AI en techniek, in klare taal.
Dit is een voorbeeld van de Onderwijs-editie. Abonnees krijgen hem elke week in hun mail.
Inschrijven · Archief
inklaretaal · Amsterdam · © 2026
Dit is de algemene Onderwijs-editie. Schrijf je in en je krijgt ’m op maat: afgestemd op je niveau, je functie en de onderwerpen die jou raken. Zo wordt elke week net iets persoonlijker.
Schrijf je in →